Οι πράσινοι δρόμοι του Marcin Sobas

                                   

Ίσως να έχετε παρατηρήσει κι εσείς, πως  μεγάλες περίοδοι της ζωής μας σημαδεύονται από ένα συγκεκριμένο χρώμα.  Για παράδειγμα,  τα προηγούμενα δεκατέσσερα χρόνια αγαπούσα υπερβολικά το μωβ.

Μωβ στιγμές...μωβ χρόνια! 

Αυτό το χρώμα χαρακτήρισε αυτή την πολύχρονη περίοδο περισυλλογής, μεγάλης προσωπικής προσπάθειας και αφύπνισης μέσα από δυσκολίες που έφεραν πόνο.

Όμως, το τελευταίο διάστημα άρχισε σιγά-σιγά κάτι να αλλάζει. Αλλάζω εγώ, αλλάζει και το χρώμα μέσα μου. Αρχίζει να πρασινίζει και να βλασταίνει ο νους μου.

Και όσο περνάει ο καιρός το πράσινο- αργά και σταθερά-καλύπτει το μωβ.

Μέχρι τη μέρα που έρχεται και με βρίσκει μια φωτογραφία του Marcin Sobas!

Τα συναισθήματα που μου δημιουργεί είναι όμοια με εκείνα που ένιωσε –φαντάζομαι- ο Οδυσσέας όταν αντίκρισε από μακριά την Ιθάκη!  :)

Παράξενο πράγμα το, τι μας κινητοποιεί ψυχικά κάθε φορά. Απίστευτο πράγμα!

Έψαξα γι’ αυτόν και βρήκα τη δουλειά του εδώ: 

http://www.marcinsobas.com/

"Ξεφυλλίζοντας" τις εικόνες του, μου δημιουργήθηκε η πεποίθηση πως η έμπνευση αυτού του ανθρώπου πηγάζει μέσα από εκείνες τις μυστικές συνδέσεις του dna που μας οδηγούν στην αρχή της ύπαρξής μας. 

Ο Marcin Sobas  διάνυσε χιλιετηρίδες ολόκληρες προς τα πίσω για να καταφέρει να συναντήσει την αρχέγονη σύνδεση του ανθρώπου με τη γη και να την μετουσιώσει, με την φωτογραφική του μηχανή,  σε εικόνες. 

Marcin Sobas 

"Γεννήθηκα στην Πολωνία και είμαι οικονομολόγος. Ειδικεύομαι στη φωτογραφία τοπίου. 
Αγαπώ τις κυματιστές αγροτικές περιοχές, τα ομιχλώδη πρωινά στα βουνά και τις λίμνες. Προσπαθώ να κάνω κάθε μια από τις φωτογραφίες μου ξεχωριστή ιστορία στην οποία το φως και οι συνθήκες να είναι οι κύριοι ήρωες."

http://www.marcinsobas.com/

Τί είναι σωστό και τί είναι λάθος; Να ένα αιώνιο ερώτημα.

Τι είναι αυτό που μας οδηγεί;

Τι μέτρο σύγκρισης μπορούμε να χρησιμοποιούμε, όταν τα ήθη αλλάζουν τόσο πολύ από αιώνα σε αιώνα, αλλά ακόμη και από χρόνο σε χρόνο;

Αξίζει να δούμε τι απάντησαν κάποιες σημαντικές προσωπικότητες, η καθεμία  μέσα απ' την δική της οπτική, όταν τους τέθηκε αυτό το ερώτημα.

ΓΚΟΡ  ΒΙΝΤΑΛ

συγγραφέας

Ποιος είναι αυτός που θα αποφασίσει τι είναι σωστό και τι λάθος;

Η διάκριση αυτή είναι μια καθαρά ανθρώπινη επινόηση και ιδιαίτερα ασαφής.

Είναι σαν να παριστάνεις το μαθητή είτε έχεις περάσει τις εξετάσεις είτε όχι.

ΔΑΛΑΪ  ΛΑΜΑ

Πολιτικός και πνευματικός ηγέτης του Θιβέτ

Η σταθερή ηθική είναι εξαιρετικά σημαντική τόσο για έναν πολιτικό όσο και για έναν θρησκευτικό ηγέτη. Η απομάκρυνση των ηγετών από τις ηθικές τους αρχές και πεποιθήσεις, μπορεί να έχει επικίνδυνες συνέπειες. Ανεξάρτητα του αν είμαστε θρήσκοι ή αγνωστικιστές, ανεξάρτητα του αν πιστεύουμε στο Θεό ή στο Κάρμα, η Ηθική είναι ένα κώδικας που όλοι πρέπει να ακολουθούμε.

ΜΠΟΝΟ

Μουσικός, τραγουδιστής του συγκροτήματος U2 και ακτιβιστής

Ξέρεις πάντα, από ένστικτο, ποιο είναι το σωστό. Και ο μεγαλύτερος εχθρός αυτού του ενστίκτου είναι η βοή μέσα στο κεφάλι σου, που προέρχεται από την πληθώρα των επιλογών. Θόρυβος! Θυμάμαι αυτή την ιστορία της Βίβλου για τον προφήτη Ηλία, που του είπαν ότι πρέπει ν’ ανέβει στο βουνό και να περιμένει ν’ ακούσει το Θεό.

Μόλις ανεβαίνει λοιπόν στον βουνό, αρχίζει να φυσάει ένας πολύ δυνατός άνεμος κι αυτός σκέφτεται «Να, ο Θεός έρχεται!» Μετά, γίνεται ένας σεισμός αλλά ο Θεός ούτε φωνή ούτε ακρόαση. Στη συνέχεια, ανάβει μια μεγάλη πυρκαγιά και αυτός σκέφτεται ότι ο Θεός θα του μιλήσει μέσα από τις φλόγες, αλλά και πάλι τίποτα.

Κοπάζει ο αέρας και μέσα στην ησυχία ακούει τη φωνή του Θεού.

Για μένα, αυτή η παραβολή σημαίνει, ότι κάποιες στιγμές στη ζωή σου, πρέπει να σιγείς, για να μπορέσεις ν’ αφουγκραστείς ποιο είναι το σωστό που πρέπει να κάνεις.

ΝΕΛΣΟΝ ΜΑΝΤΕΛΑ

Ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος Πολιτειακός Πρόεδρος της Νότιας Αφρικής

Ο άνθρωποι που δεν σέβονται τις άλλες θρησκείες, ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό, για την έλλειψη σταθερότητας που υπάρχει στον κόσμο. Το να χρησιμοποιούμε την εκάστοτε θρησκεία ως μέσον για να αμφισβητούμε άλλες θρησκείες είναι τεράστιο σφάλμα. Πρέπει να σέβεσαι τις θρησκευτικές πεποιθήσεις είτε τις υιοθετείς είτε όχι, γιατί αν δεν τις σεβαστείς, δεν πρόκειται να ζήσεις ποτέ ειρηνικά με τους ανθρώπους που ανήκουν σε άλλη θρησκεία.

ΣΟΦΙΑ  ΛΟΡΕΝ

ηθοποιός

Το σωστό και το λάθος δεν κρίνεται από σταθερές αρχές.

Αν εξετάσουμε την ηθική μέσα από ένα ευρύτερο πλαίσιο, θα μπορούσαμε να πούμε ότι σωστό είναι ό,τι ωφελεί την ανθρωπότητα και κάνει τους ανθρώπους ευτυχισμένους, ενώ λάθος είναι οτιδήποτε επηρεάζει την ανθρωπότητα αρνητικά.

ΣΙΜΟΝ ΠΕΡΕΖ

Πρωθυπουργός του Ισραήλ

Αν μπορείς να είσαι καλός και συμπονετικός με τους συνανθρώπους σου, είσαι βασικά στο σωστό δρόμο. Δεν μπορεί να είναι κάποιος τέλειος γιατί όλοι έχουμε τα ελαττώματά μας και κανείς δεν μπορεί να ελέγξει πλήρως τον εαυτό του. Έτσι, το τι είναι σωστό και τι λάθος, εξαρτάται από το αν θα επιλέξουμε να πάρουμε μια θετική ή αρνητική στάση προς τα πράγματα.

ΣΑΡΟΝ  ΣΤΟΟΥΝ

ηθοποιός

Δεν δίνω και ιδιαίτερη βάση στην ηθική.

Πιστεύω ότι τις ηθικές αρχές τις έχει εφεύρει η κοινωνία για να ελέγχει τους ανθρώπους και να τους κάνει πειθήνια όργανά της.

Πιστεύω ότι οι ηθικοί κανόνες πηγάζουν από την αλήθεια και την αξιοπρέπεια που πηγάζουν μέσα στην καρδιά σου.

ΠΑΟΛΟ  ΚΟΕΛΙΟ

συγγραφέας

Υπάρχουν δύο τρόποι με τους οποίους εκφράζεται ο ηθικός κώδικας: ο χριστιανικός και ο εβραϊκός.

Εγώ, παρόλο που είμαι χριστιανός, είμαι πιο κοντά στον εβραϊκό.

Οι χριστιανοί λένε: «Αγάπα τον πλησίον σου ως εαυτόν.»

Αυτή είναι μια φράση που πολύ εύκολα μπορεί να παρερμηνευτεί.

Μπορεί να μην αγαπάς τον εαυτό σου ή ακόμα μπορεί να τον αγαπάς τόσο πολύ ώστε να προσπαθείς να επιβάλλεις τις δικές σου αξίες στον πλησίον σου.

Από την άλλη η αγάπη είναι κάτι που μοιραζόμαστε.

Τα περισσότερα εγκλήματα της ανθρωπότητας έχουν διαπραχθεί εν ονόματι της δικαιοσύνης και βασίζονται στην αντίληψη ότι θα πρέπει να επιβάλουμε τις αξίες μας στους πλησίον μας.

Η εβραϊκή αντίληψη είναι πιο ξεκάθαρη.

«Μην κάνεις στον πλησίον σου ό,τι δεν θέλεις να κάνει αυτός σε σένα.»

Έτσι έχεις μια συγκεκριμένη και πιο σαφή εικόνα του τι είναι σωστό και τι λάθος, γιατί βάζεις τον εαυτό σου στη θέση του πλησίον σου.

Τη στιγμή που ξεπερνάς αυτό το όριο και αρχίζεις να προσπαθείς να επιβάλλεις τις δικές σου αξίες, ιδέες ή οτιδήποτε άλλο, ακόμα και αν έχεις αγαθές προθέσεις, ενεργείς εσφαλμένα.

Οπότε, άφησε τους άλλους να ζήσουν τη ζωή τους.

ΤΖΟΥΛΣ ΧΟΛΑΝΤ

μουσικός

Είναι σημαντικό να είναι κάποιος δίκαιος και τίμιος.

Είναι επίσης εξίσου σημαντικό να κάνουμε πράγματα που βελτιώνουν την ποιότητα της ζωής όλων.

Η ευθύνη του καλλιτέχνη είναι, πάνω απ’ όλα, να υπηρετεί την τέχνη του και αν είναι πραγματικός καλλιτέχνης, η τέχνη του θα βελτιώσει, εκ των πραγμάτων, τη ζωή των ανθρώπων γύρω του – με το να τους ανοίξει τα μάτια και τα αυτιά ή, απλά, να τους κάνει να σηκωθούν να χορέψουν ή να τους κάνει, έστω και στιγμιαία, να ονειρευτούν και να ξεφύγουν απ’ την πραγματικότητα.

ΣΑΡΛ ΛΕ ΓΚΕ ΙΤΟΝ

Αυθεντία σε θέματα που αφορούν το Ισλάμ και πρώην σύμβουλος του Ισλαμικού Πολιτιστικού Κέντρου του Λονδίνου.

Ο ηθικός μου κώδικας είναι ο νόμος του Ισλάμ, η Σαρία και είναι αναπόφευκτος είτε τον υπακούω σχολαστικά είτε όχι. Δεν πιστεύω στην κοσμική ηθική που βασίζεται στο «συναίσθημα», τις προτιμήσεις και τις αντιπάθειες. Είναι τόσο ευμετάβλητη όσο και η μόδα στα γυναικεία ρούχα. Ακόμη κι αν είναι, τουλάχιστον από μια άποψη, κατά βάση σωστή, δεν έχει καμία σταθερότητα. Οι περισσότεροι άνθρωποι είναι ικανοί, κάτω από ορισμένες συνθήκες, να κάνουν σχεδόν τα πάντα. Ο λόγος που εγώ και εσείς δεν έχουμε διαπράξει ποτέ φόνο, είναι επειδή δεν έχουμε βρεθεί κάτω από συνθήκες, όπου κάτι τέτοιο θα φάνταζε ως η μόνη επιλογή, γι αυτό και αρνούμαι να καταδικάσω κάποιον βάσει των πράξεών του.

Δεν έχει τόσο μεγάλη σημασία τι κάνουμε αλλά ποιοι είμαστε – παρόλο που αυτά που κάνουμε αντανακλούν αυτό που είμαστε.

ΤΖΙΑΝΦΡΑΝΚΟ  ΦΕΡΕ

σχεδιαστής

Αυτό που εγώ θεωρώ σωστό ή λάθος μπορεί να παραβιάσει την ελευθερία κάποιου άλλου. Δεν κρίνω τον τρόπο που σκέφτονται οι άλλοι και πιστεύω πως δεν πρέπει να στερούμε την ελευθερία του άλλου.

Ο ηθικός κώδικας είναι κάτι που υπάρχει μέσα μας.

ΑΛΦΡΕΔΟ  ΓΚΕΒΑΡΑ

Πρόεδρος του κουβανικού ινστιτούτου Κινηματογραφικών Τεχνών και Επιστημών

Πιστεύω ότι ο μεγαλύτερος εχθρός της ανθρωπότητας είναι η άγνοια η οποία βρίσκεται στη ρίζα της αδιαφορίας των ανθρώπων που ζουν χωρίς σκοπό.

Πιστεύω, ότι καλλιεργώντας πνευματικά τους ανθρώπους, βελτιώνοντας την ηθική και πολιτισμική τους παιδεία, εξευγενίζοντας τις ευαισθησίες τους, φθάνουμε πολύ κοντά να τους εξανθρωπίσουμε.

Αν καταφέρουμε να αποφύγουμε την τόσο πληκτική διαδικασία της ρουτίνας, που αποτελεί μια από τις βασικότερες αιτίες της άγνοιας και η οποία μπορεί να επηρεάσει αρνητικά ακόμα και τους πιο καλλιεργημένους ανθρώπους, έχουμε κλείσει για το κακό τις περισσότερες πόρτες.

Επίσης πιστεύω, όπως και οι αρχαίοι Έλληνες, σαν τον Πλάτωνα, ότι η αγάπη, η ομορφιά και η αλήθεια αναβαθμίζουν την ανθρωπότητα.

Είναι δηλαδή αλληλοσυνδεόμενες αλήθειες που λειτουργούν σαν αντίδοτα στο κακό.

ΖΑΚ  ΓΚΟΛΝΤΣΜΙΘ

Περιβαλλοντολόγος, διευθυντής και εκδότης του περιοδικού «Ecologist»

Όσο παλιομοδίτικο κι αν ακούγεται, πιστεύω πραγματικά ότι υπάρχουν πολύ ξεκάθαρα «σωστά» και «λάθος».

Μια ενέργεια που συντείνει στην καταστροφή του πλανήτη, ασφαλώς είναι λάθος με την έννοια ότι υποβαθμίζει τη ζωή των άλλων- τόσο ανθρώπων όσο και λοιπών έμβιων όντων.

Πολύ απλά, δεν είναι αρκετό να συμπεριφερόμαστε με καλοσύνη ο ένας προς τον άλλον, αν αυτή η καλοσύνη δεν εκπορεύεται από μια παγκόσμια συνείδηση.

ΤΖΑΚ  ΝΙΚΟΛΣΟΝ

Ηθοποιός, συγγραφέας και σκηνοθέτης

Όλες οι ανοησίες σ’ αυτή τη ζωή σχετίζονται με την ηθική. «Μην κάνεις στους άλλους …» είναι ο χρυσός κανόνας.

Όπως συμβαίνει και με άλλες ηθικές αρχές, συμφωνείς με αυτές αλλά δεν τις ακολουθείς πάντα.

Κάποιες απ’ τις πιο απλές αρχές -όπως για παράδειγμα ότι είναι προτιμότερο να δίνεις παρά να παίρνεις- τις αποδεχόμαστε ως καθιερωμένη σοφία, αλλά μπορούμε να δούμε αν είναι σωστές ή λάθος, μόνον αν τις εφαρμόσουμε στην πράξη.

Ζούμε σε μια υλιστική κοινωνία που έχει τη δική της ρότα και από την οποία όλοι επηρεαζόμαστε.

Όλοι μας κολυμπάμε στο ίδιο ποτάμι που διαρκώς μεταβάλλεται.

ΜΑΝΓΚΟΣΟΥΤΟΥ  ΜΠΟΥΤΕΛΕΖΙ

Πρόεδρος του κόμματος της ελευθερίας των Ζουλού Ινκάθα

Ο ηθικός κώδικας των Ζουλού δεν διαφέρει και πολύ από τις δέκα εντολές.

ΠΗΓΗ: Zoe Sallis "Δέκα αιώνια ερωτήματα" 

Εκδόσεις  Ισόρροπον 2006                 

Ένα μικρό θαύμα Ζωής μέσα στην Παγωνιά του χειμώνα.

Καταχείμωνο. 

Σάββατο μεσημέρι, γύρισα από τη λαϊκή και άρχισα να πλένω μπρόκολο για το μεσημεριανό μας.

Άνοιξα σχολαστικά τα καταπράσινα βελουδένια μπουκετάκια του για να τρέξει το νερό άφθονο, να ξεπλυθεί καλά. Συγκεντρωμένη σ' αυτή τη δουλειά, άργησα να προσέξω πως στο γείσο του νεροχύτη ένα μικρό μακρόστενο φυλλαράκι, πιο πράσινο και πιο βελούδινο από τα άλλα, έκανε περίεργες κινήσεις, ικανές, να μου τραβήξουν τελικά την προσοχή.

Δεν πέρασαν πολλά δεύτερα για να καταλάβω πως είχα μπροστά μου την πιο πράσινη, γλυκιά, τρυφερή κάμπια που είχα δει ποτέ.

Χαμένη μέσα στο απέραντο - γι' αυτήν - άσπρο του νεροχύτη μου, αποπροσανατολισμένη εντελώς, είχε πάρει λάθος δρόμο και αντί να τραβήξει προς τα πάνω, προς την ελευθερία κατευθυνόταν προς το σκοτάδι του σιφονιού. 

 Μια κάμπια είναι απλά μια κάμπια. ΟΚ.

Γιατί όμως εμένα μου φάνηκε αλλιώς;.

Γιατί ειδικά αυτή η κάμπια του μπρόκολου με γοήτευσε τόσο πολύ;

Θέλεις το λαμπερό πράσινό της, θέλεις η αποπροσανατολισμένη πορεία της, μ' έκαναν τελικά να την σπρώξω - με τη βοήθεια μιας οδοντογλυφίδας - πάνω σ' ένα κομμάτι χαρτί και να την πάω στην κόρη μου, στο διπλανό δωμάτιο. 

Έδειξε και εκείνη τον ίδιο ενθουσιασμό και με ρώτησε τι σκόπευα να την κάνω. Απάντησα το αυτονόητο, πως θα την άφηνα έξω πάνω σ' ένα φυτό του μπαλκονιού.

« Και τι θα τρώει έξω με τέτοιο καιρό; Θα ψοφήσει. Άσε, θα την κρατήσω εγώ.» μου απάντησε.

 Στην αρχή με ξένισε η ιδέα.  Να την κρατήσουμε στο σπίτι; Να την κάνουμε τι;

 Ακολούθησαν διαπραγματεύσεις, πληροφορίες από το διαδίκτυο σχετικά με την τροφή της κάμπιας, τις συνθήκες συντήρησης της κάμπιας και καλύψαμε τα κενά με λίγη φαντασία. Στο τέλος, καταλήξαμε πως το καλύτερο γι' αυτήν, ήταν  να την κρατήσουμε μέσα σ' ένα γυάλινο βαζάκι με φύλλα μπρόκολου και λίγες σταγόνες νερού. 

 Κλείσαμε το στόμιο μ' ένα κομμάτι τούλι για να μην φύγει και για να παίρνει αέρα και την τοποθετήσαμε κοντά στο παράθυρο για περισσότερο φως.

 Η μικρή κάμπια, μετά το αρχικό σοκ, προσαρμόστηκε μια χαρά μέσα στο καινούργιο της σπίτι. Άρχισε να τρώει, να πίνει νερό και μετά να το ρίχνει στον ύπνο.

Μέχρι και τα κακά της μας χάρισε (καταπράσινες μπαλίτσες) που η κόρη μου ανελλιπώς φρόντιζε να καθαρίζει.

 Οι μέρες περνούσαν και μας έγινε (όλης της οικογένειας) συνήθεια, να παρακολουθούμε τις κινήσεις της κάμπιας.

Την παρατηρούσαμε να καταβροχθίζει με απίστευτη ταχύτητα το φύλλο, να κόβει βόλτες πάνω κάτω, να σκαρφαλώνει στο τούλι, να μαζεύει και ν' απλώνει το σώμα της ώσπου μια μέρα, άρχισαν να βγαίνουν από το δέρμα της μικρές, λεπτές σχεδόν αόρατες ίνες. Οι ίνες πλήθυναν, μεγάλωσαν και δεν άργησε να σχηματιστεί γύρω της ένα άχαρο καφέ κουκούλι.

 Αμέσως τέθηκε επόμενο ερώτημα: τι κάνουμε με το κουκούλι;

 Μία άποψη ήταν να το βγάλουμε έξω για να έχει θερμοκρασία φυσική, αλλά με τόσο κρύο;

Επικράτησε η δεύτερη άποψη: να το βάλουμε στο πιο κρύο δωμάτιο του σπιτιού. Οι χώροι που θερμαίνονταν μπορεί να την παραπλανούσαν, να το πέρναγε για πρόωρη άνοιξη και να έβγαινε πεταλούδα πριν την ώρα της. 

Την τοποθετήσαμε λοιπόν στο πιο κρύο δωμάτιο του σπιτιού και με τον καιρό σχεδόν την ξεχάσαμε.

 Η ζωή μας ξαναμπήκε στον παλιό της ρυθμό.

Περνούσαν οι μέρες με την καθημερινή ρουτίνα και τα προβλήματα.

Η αλήθεια ήταν πως δεν πιστεύαμε πραγματικά πως θα έβγαινε κάποια στιγμή πεταλούδα.

 Όμως η φύση έκανε σιωπηλά τη δουλειά της και έτσι, ένα απόγευμα, μπαίνοντας στο κρύο δωμάτιο για μια δουλειά, είδα με την άκρη του ματιού μου κάτι απροσδιόριστα κίτρινο μέσα στο γυάλινο βάζο.

Μια κίτρινη βρεγμένη μάζα κολλημένη πάνω στο γυαλί!

 Έτρεξα τρελή από χαρά να το ανακοινώσω στους υπόλοιπους πως το "θαύμα" έγινε!

Ναι, η κάμπια μας είχε γίνει τελικά πεταλούδα!

Μια ώρα της πήρε για να στεγνώσουν τα φτερά της και να αρχίσει να φτεροκοπάει  χαρούμενη μέσα στο βάζο.

 Ήταν μικρή και χαριτωμένη γεμάτη ενέργεια και όρεξη για περιπέτειες. Το μόνο εμπόδιο στα σχέδιά της ...το τούλι που της έκλεινε το δρόμο προς την ελευθερία.

 Τότε τέθηκε το τρίτο ερώτημα: τι θα κάνουμε με την πεταλούδα;

Γιατί ,όπως είναι γνωστό, μια πεταλούδα ζει κατά μέσο όρο λιγότερο από μια εβδομάδα και μερικές πεθαίνουν σε δέκα μόλις ώρες. Άλλες πάλι ζουν μέχρι και οκτώ μήνες, ανάλογα πάντα με το κλίμα.

Εφ' όσον λοιπόν θα ζούσε τόσο λίγο, ήταν άδικο να μην χαρεί την ελευθερία της.

Έτσι, την πήραμε και κάναμε μαζί ένα μικρό ταξίδι έξω από την πόλη. Βρήκαμε το πιο φιλόξενο μέρος -με πολλά φυτά και λίγα χαμολούλουδα και βγάλαμε το τούλι.

Χωρίς κανένα δισταγμό η πεταλούδα πέταξε έξω από το βάζο. Προσγειώθηκε άτσαλα πάνω στα χόρτα. Δοκίμασε δυο-τρεις φορές τα φτερά  της και  τελικά πέταξε προς  τους κοντινούς θάμνους.

Και βέβαια, η ταπεινή αυτή ιστορία δεν θα είχε καμιά αξία 

αν δεν είχαμε τόσο μεγάλη ανάγκη 

από ένα μικρό θαύμα Ζωής 

μέσα στην  Παγωνιά του Χειμώνα ...

Πώς πρέπει να είναι ο δάσκαλος;

Johann_Heinrich_Pestalozzi

Ιωάννης Ερρίκος Πεσταλότσι, Ελβετός παιδαγωγός, γεννήθηκε το 1746 στη Ζυρίχη και πέθανε το 1827 στο Μπριγκ Αργάου.

«Κάποτε ρώτησε μια κυρία τον μεγάλο Ελβετό παιδαγωγό Πεσταλότσι:

-Πότε πρέπει ν’ αρχίσω τη διαπαιδαγώγηση του παιδιού μου;

–Πόσο είναι το παιδί σας; ρώτησε ο Πεσταλότσι.

-Μα είμαι ακόμα οκτώ μηνών έγκυος! Απάντησε περήφανη η γυναίκα, βέβαιη πως θα την παινέψει ο παιδαγωγός για το πρώιμο ενδιαφέρον της.

Μα εκείνος κούνησε το κεφάλι του: 

-Αργήσατε,κυρία μου …»

Χρίστος Τσολάκης

 Έτσι ονομάζεται ο άνθρωπος που αφιέρωσε κυριολεκτικά τη ζωή του στην Εκπαίδευση..

Ένας εξαιρετικά καλλιεργημένος άνθρωπος, που υπηρέτησε το χώρο της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευση χωρίς ξεκούραση, χωρίς φιλοδοξίες, μόνο με αγάπη για τα παιδιά και τα γράμματα.  

Είναι ο Δάσκαλος που δούλεψε μέσα στις σχολικές αίθουσες και έξω απ’ αυτές, κοντά στα παιδιά,  πενήντα και πλέον χρόνια, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Σουηδία.

 Είναι ο Δάσκαλος που δίδασκε, να μην υποτιμούμε τα απλά πράγματα, γιατί σε αυτά βρίσκεται η σοφία της ζωής.

 Είναι ο Δάσκαλος που λάτρεψε τη δουλειά του και τα παιδιά μέχρις αυτοθυσίας και ο λόγος του ήταν απόλυτα κυριολεκτικός όταν έλεγε πως:

«Το μυαλό του παιδιού, δεν είναι δοχείο, για να το γεμίσεις μόνο με γνώση, αλλά σπίρτο που περιμένει να το ανάψεις …»

 Εμπνευσμένος βαθιά από όλους τους μεγάλους παιδαγωγούς: Ζαν Ζακ Ρουσώ, Πεσταλότσι, Δελμούζο …υποστήριζε πως:

«Μόνο με την καρδιά οδηγείται η καρδιά του ανθρώπου.»

 Και αυτό το έκανε πράξη.

Είπε:

 « …Οι γλώσσες ακολουθούν τις κοινωνίες.

Όταν χειροτερεύουν οι κοινωνίες, χειροτερεύουν οι έννοιες που διέπουν τη ζωή,

χειροτερεύει και η γλώσσα που τις εκφράζει.

Αυτό όμως δεν σημαίνει πως δεν πλουτίζει.

Προστίθενται νέες έννοιες που εκφράζουν την ευτέλεια που μας διέπει …»

Πέθανε το 2012, την περίοδο που η Ελλάδα τον χρειαζόταν περισσότερο από ποτέ.

Απολαύστε τον στην παραπάνω συνέντευξή του.

Η γυναίκα με το μαστίγιο.

ΛΟΥ  ΣΑΛΟΜΕ

Ο Νίτσε είπε για εκείνη:

«Χωρίς την Λου δεν θα υπήρχε ο Ζαρατούστρα», ένα από τα μεγαλύτερα φιλοσοφικά έργα του.

» Η Λου είναι ο πέραν του μέτρου ευφυέστερος άνθρωπος που έχω γνωρίσει» Νίτσε

 Η εκπληκτική αυτή γυναίκα υπήρξε η μούσα πολλών ανδρών αλλά κυρίως τριών πολύ γνωστών και σημαντικών: του Νίτσε, του Ράινερ Μαρία Ρίλκε και του Φρόιντ.

 Τί είναι  όμως εκείνο, που κάνει μια γυναίκα μούσα τόσων σημαντικών ανδρών.

Τί είναι εκείνο που της δίνει αυτή την ξεχωριστή θέση στην ιστορία.

Πολλά χρόνια πριν να γεννηθεί η Λου, μια άλλη σημαντική γυναίκα, η Βερόνικα Φράνκο, είπε:

«Καμιά κόλαση δεν είναι χειρότερη από την  λανθάνουσα ηθική ελευθεριότητα.»

Βερόνικα Φράνκο 

Τί εννοούσε λέγοντας «λανθάνουσα ηθική ελευθεριότητα»;  

Την μυστική, σχεδόν άγρια ανάγκη του ανθρώπου να ζήσει ελεύθερος ακολουθώντας τις επιθυμίες του, που ωστόσο η κοινωνική ηθική θεωρεί αναίσχυντες.

Αυτό ακριβώς ονόμασε «χειρότερο και από την κόλαση».

Να πνίγεσαι από την λαχτάρα να ζήσεις και να μην σου επιτρέπεται.

Να φοράς αναγκαστικά τον «κορσέ» της κοινωνικής ηθικής που σου επιβάλλει το κατεστημένο και να ασφυκτιάς.

Και να είσαι υποχρεωμένη να ακολουθείς τους κανόνες που στραγγαλίζουν το πνεύμα σου, τα όνειρά σου, και την προσωπική σου αξία, αχρηστεύοντας κάθε δημιουργική επιλογή σου.

Το αντίθετο όλων αυτών, λοιπόν, ήταν η Λου Σαλομέ. 

Και για αυτόν ακριβώς τον λόγο την λάτρεψαν τόσο σημαντικοί άντρες.

Η Λου Σαλομέ όρμησε στη ζωή με τρία όπλα:

Την ευφυίας της, την ομορφιά της και τον ασυμβίβαστο χαρακτήρα της.

Το χαλί που στρώθηκε γι’ αυτήν από την τύχη, ήταν η υψηλή κοινωνική της θέση και η σειρά γέννησής της μέσα στην οικογένεια.

Το κερασάκι στην τούρτα;

Η πρόωρη απώλεια του πατέρα της.

Ας τα δούμε όλα αυτά ένα προς ένα.

Γεννήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου του 1861 στην Ρωσία από πατέρα στρατηγό και  μητέρα από πλούσιο και αριστοκρατικό σόι.

Την ίδια εκείνη μέρα πάρθηκε η ιστορική απόφαση να απελευθερωθούν οι δουλοπάροικοι στην Ρωσία, γεγονός που επηρέασε σημαντικά τις μετέπειτα πολιτικές εξελίξεις.

Ο πατέρας ήταν, αυτό που λέμε σκληρό καρύδι. Φιλόδοξος μέχρι εκεί που δεν έπαιρνε και δυναμικός, κατόρθωσε να ανέβει τα σκαλιά της στρατιωτικής ιεραρχίας πολύ γρήγορα χάρις στα κατορθώματα του και να γίνει ο έμπιστος άνθρωπος της τσαρικής οικογένειας των Ρομανώφ.

Η μητέρα της δεν ξεχώριζε για κάποιο ιδιαίτερο χάρισμά της πέρα από τον συμβατικό χαρακτήρα της και την προσήλωση της στα κοινωνικά και θρησκευτικά ιδεώδη της εποχής.

Η Λου ήταν το έκτο παιδί, κατά σειρά γέννησης. Προηγούνταν πέντε αγόρια.

Μετά από πέντε αγόρια ένα κορίτσι. Αυτό από μόνο του λέει πολλά. Σαφώς και ήταν καλοαναθρεμμένη, και κακομαθημένη αφού είχε από την γέννησή της την προσοχή και την αγάπη όλων, όπως επίσης δεν πρέπει να παραβλέψουμε το γεγονός πως έξι αντρικά πρότυπα έναντι του ενός αδύναμου θηλυκού που είχε μέσα στην οικογένειά της, σίγουρα την επηρέασαν και ως προς το χαρακτήρα και ως προς την κατεύθυνση που πήρε στη ζωή της. 

Χαρακτηρίζοντας τα παιδικά και εφηβικά της χρόνια θα λέγαμε πως μεγάλωσε με ένα κόμπλεξ κυριαρχίας, μια βαθιά αίσθηση ανεξαρτησίας και αυτοδιάθεσης. Όλο αυτό ερχόταν σε πλήρη αντίθεση με την θέση που είχαν οι γυναίκες στην εποχή της και δεν φάνταζε σίγουρα καθόλου δελεαστικό να υποκύψει μοιρολατρικά σ’ αυτή την τύχη.

Η ομορφιά και η εξυπνάδα μαζί, είναι ωρολογιακή βόμβα για  εκείνη που τα κατέχει. Και αυτό ισχύει σε όλες τις εποχές και όλες τις κουλτούρες.

Προσθέτοντας σ’αυτά τα δυο χαρακτηριστικά  τον ανεξάρτητο και αντισυμβατικό χαρακτήρα, έχουμε αμέσως-αμέσως μια βόμβα μεγατόνων: την ΑΠΟΛΥΤΗ ΣΑΓΗΝΗ.

Όλα τα παραπάνω εν υπνώσει μέχρι το θάνατο του πατέρα της το 1879.

Αυτή είναι η κρίσιμη χρονική στιγμή που εκρήγνυται η ωρολογιακή βόμβα μέσα στην οικογένεια.

Η σχέση της με τον Χέντρικ Γκίλοτ.

Η πανέμορφη Λου, δεκαοκτώ χρονών, γοητεύτηκε από το λόγο ενός Ολλανδού πάστορα, υπέρμαχου του Διαφωτισμού, ονόματι Χέντρικ Γκίλοτ.

Άρχισε να επισκέπτεται την εκκλησία του επειδή βρισκόταν κοντά στο σπίτι της και εκεί, για πρώτη φορά, έρχεται σε επαφή με τον ριζοσπαστικό λόγο ενός πνευματικού ανθρώπου που είχε το χάρισμα να γοητεύει με τις προχωρημένες για την εποχή ιδέες του. Επιπλέον ήταν πολύ γοητευτικός και όμορφος.

Τι άλλο θέλει μια κοπελίτσα για να ερωτευτεί;

Η Λου ήταν 18 και ο πάστορας 42. Έπεισε τη μητέρα της να της επιτρέψει να παρακολουθήσει μαθήματα θεολογίας μαζί του.

Ο Γκίλοτ την έφερε σε επαφή με τις ιδέες του φιλόσοφου Καντ, Ρουσσώ, Κίρκεγκαρντ, Σοπενάουερ.

Η δίψα της για μάθηση τεράστια. Προφανώς κολακευμένος από το ενδιαφέρον της μικρής αριστοκράτισσας ο πάστορας ξεπέρασε τον εαυτό του σε προσφορά και την ερωτεύτηκε παράφορα. Κάποια στιγμή προσπάθησε να την φιλήσει.

Αυτό ήταν. Η μικρή αντέδρασε δυναμικά. Η ερωτική σχέση, δεν ήταν στα άμεσα σχέδιά της. Αυτό που την ενδιέφερε πρώτιστα ήταν η γνώση και η ελευθερία. Ήθελε διανοούμενους που θα της μάθαιναν τον κόσμο.

Το μυστικό της μαθαίνεται. Η οικογένεια  της με την μεγάλη ισχύ που διέθετε επεμβαίνει και ο δυστυχής πάστορας (παντρεμένος παρακαλώ) χάνει τη θέση του και πεθαίνει ξεχασμένος απ’ όλους εκτός από την Λου που συνεχίζει να του γράφει μέχρι το θάνατό του.

Μετά από αυτό, η Λου (21 ετών) αποφασίζει να φύγει από την Ρωσία και πείθει πάλι την οικογένειά της να της επιτρέψει να φοιτήσει στο πανεπιστήμιο της Ζυρίχης που ήταν το μόνο που δεχόταν εκείνη την εποχή γυναίκες.  Η οικογένεια δέχεται με δυσκολία και με τον όρο να πάει και η μητέρα της μαζί. Έτσι και έγινε. 

Όμως λίγους μήνες μετά η Λου αρρωσταίνει βαριά και φεύγουν για την Ιταλία με την ελπίδα πως εκεί θα μπορέσει να αναρρώσει.

Η γνωριμία με τον Πωλ Ρέε.

Πωλ Ρέε

Πωλ Ρέε

 Στην Ρώμη, εκείνη την εποχή, ζούσε μια Γερμανίδα αριστοκράτισσα διανοούμενη η Μαλβίντα Φον Μέισεμπουργκ, που στο σαλόνι της συνήθιζαν να συγκεντρώνονται διάφοροι διανοούμενοι. Μεταξύ αυτών ο Πωλ Ρέε και ο Νίτσε. Οι δυο άντρες ήταν φίλοι και περνούσαν ώρες μαζί συζητώντας και αναλύοντας φιλοσοφικά θέματα. Όταν δεν βρίσκονταν μαζί αλληλογραφούσαν ανελλιπώς.

 Η Λου είχε ακουστά την Μαλβίντα χάρις στο βιβλίο της «Απομνημονεύματα Μιας Ιδεαλίστριας» και μόλις ένιωσε καλύτερα, πήγε και την επισκέφτηκε. Αναπτύχθηκε μεταξύ τους φιλία και εκεί, στο σαλόνι της Μαλβίντα συνάντησε για πρώτη φορά τον Πωλ Ρέε.

 Στο σαλόνι της Μαλβίντα

Ο τύπος αυτός ήταν αυτό που λέμε αιθεροβάμων. Θλιμμένο βλέμμα, αμίλητος, ό,τι πρέπει για να τραβήξει την προσοχή μιας αντισυμβατικής νέας.

Μόλις την είδε έπαθε ένα coupdefoudre!!! από το οποίο δεν συνήλθε ποτέ.

Το πρώτο πράγμα που έκανε ήταν να γράψει με ενθουσιασμό στον φίλο του τον Νίτσε εκθειάζοντας την Λου για το πνεύμα της, την εξυπνάδα της και την ομορφιά της.

Σίγουρος για την γοητεία που ασκούσε πάνω της, μετά από λίγο καιρό, της έκανε μια παράφορη πρόταση γάμου.

Το αποτέλεσμα ήταν να εισπράξει μια ζεστή χυλόπιτα.

Η Λου προσπάθησε να του εξηγήσει τι ήθελε από τη ζωή της, δηλαδή πως επιθυμούσε να γνωριστεί με διανοούμενους, να ανοίξει το μυαλό της, να μάθει καινούργια πράγματα και ότι ο έρωτας, ο γάμος και τα άλλα πεζά πράγματα δεν ήταν στα άμεσα σχέδιά της.

Φανταστείτε ένα κοριτσάκι εκείνης της εποχής να λέει τέτοια πράγμα.

Σίγουρα τον «έστειλε» κανονικά τον άνθρωπο.

 Εκείνος τότε έβγαλε τον άσσο από το τσεπάκι του, την φιλία του με τον Νίτσε, πιστεύοντας πως έτσι θα την εντυπωσιάσει. Η Λου ενδιαφέρθηκε πολύ να τον γνωρίσει αλλά το πράγμα έμεινε εκεί.

Φρίντριχ Νίτσε - Λου Αντρέας Σαλομέ

 

Η γνωριμία της με τον  Νίτσε

Ο Νίτσε εκείνη την εποχή, βρέθηκε στην Ρώμη συμπτωματικά. 

Είχε ξεκινήσει μια περιπλάνηση από χώρα σε χώρα, προσπαθώντας να αναρρώσει και να ηρεμήσει μετά την παραίτησή του, για λόγους υγείας, από τη θέση του στο πανεπιστήμιο της Βασιλείας.

«άπατρης, περιπλανώμενος τσιγγάνος, πολίτης του κόσμου άνευ υπηκοότητας«, έλεγε αυτοσαρκαζόμενος.

Μια μέρα η Λου επισκέφτηκε την βασιλική του Αγίου Πέτρου.

Ξαφνικά εμφανίστηκε μπροστά της ένας άντρας με παχύ μουστάκι φωνάζοντας:

«Από ποια άστρα πέσαμε για να συναντηθούμε εδώ;»

Αυτή τη φορά το coup  de foudre   ήταν αμοιβαίο. 

Βαθιά ερωτευμένος ο φιλόσοφος άρχισε να μιλάει σε όλους για την νεαρή Ρωσίδα, και βέβαια στον φίλο του Πωλ Ρέε.

Κάθονταν και μιλούσαν μεταξύ τους για  τον έρωτά τους, χωρίς να γνωρίζουν πως ήσαν ερωτευμένοι με την ίδια γυναίκα.

Μεγάλο μπέρδεμα.

 Ο Νίτσε σίγουρος πως έχει την Λου στο τσεπάκι του, της κάνει, κάποια στιγμή, πρόταση γάμου και εισπράττει και αυτός μια ωραιότατη χυλόπιτα.

Η Λου, μετά από αυτό, συνειδητοποιεί πως της πάει περισσότερο ο Ρέε, ως πιο ισορροπημένος, και  συνάπτει δεσμό (λευκό) μαζί του.

Ο Νίτσε συνδύασε επιτέλους( !)τα γεγονότα και κατέληξε αυθαίρετα στο συμπέρασμα πως είχαν σχέση καιρό πίσω από την πλάτη του.

Ποιος είδε τον φιλόσοφο και δεν τον φοβήθηκε!

Αποφασίζει να εκδικηθεί και τι κάνει παρακαλώ;

Οργισμένος και βαθιά πληγωμένος και χωρίς να φροντίσει να ξεκαθαρίσει τα πράγματα καταφεύγει σε κάτι εντελώς χυδαίο.

Συνθέτει μια φωτογραφία, σε κάποιο διάσημο τότε, Ελβετό φωτογράφο, τον Jules Bonnet, με τους τρεις τους, όπου η Λου είναι πάνω σ’ ένα κάρο κι οι δυο τους, Νίτσε και Ρέε, είναι ζεμένοι! Η Λου κρατά και τα γκέμια τους και το μαστίγιο που τους κεντρίζει.

 Σημ. Αν γινόταν αυτό σήμερα, σίγουρα θα ανέβαζε στο διαδίκτυο «άσεμνες» φωτογραφίες της.

Έχουν και οι φιλόσοφοι τις αδυναμίες  τους. Τι να κάνουμε.

 Πολύ αργότερα θα συμβουλέψει δια στόματος Ζαρατούστρα:

«Όταν πηγαίνετε στη γυναίκα μη λησμονείτε το μαστίγιο!»

(Παρεμπιπτόντως να αναφέρω το εξής: Ο πονεμένος έρωτας του Νίτσε για την Λου Σαλομέ, έγινε αφορμή να εμπνευστεί ο ΄Ιρβιν Γιάλομ το μυθιστόρημά του «Όταν έκλαψε ο Νίτσε»)

Τι απέγινε ο Πωλ Ρέε;

Η Λου με τον Ρέε έμειναν μαζί στο Βερολίνο πέντε χρόνια. Η σχέση τους παρέμεινε μέχρι το τέλος της πλατωνική.

Η μητέρα της ήδη χρόνια πριν, απογοητευμένη από την ατελέσφορη προσπάθειά της να βάλει μυαλό στην κόρη της, επέστρεψε στην Ρωσία.

 Το 1887 η Λου γνωρίζει τον Φρίντριχ Καρλ Αντρέας και συνδέεται μαζί του αφού χωρίζει πρώτα με τον Πωλ.

 Ο Πωλ φεύγει καταρρακωμένος από το Βερολίνο και επιστρέφει στο Στίμπε, την ιδιαίτερη πατρίδα του. Εκεί, αφιερώνει τη ζωή του σε φιλανθρωπίες ξοδεύοντας όλη του την περιουσία για την φροντίδα και την περίθαλψη των αδυνάτων.

Την Λου δεν την ξέχασε ποτέ. Στα πενήντα δύο του χρόνια πεθαίνει και όλοι μίλησαν τότε για αυτοκτονία.

Τι απέγινε ο Νίτσε;

Ο Νίτσε δεν ήταν και το πιο ισορροπημένο άτομο στον κόσμο. 

Είχε θέμα με τις γυναίκες και όχι άδικα. Αν αναλογιστεί κανείς πόσες γυναίκες τον πλαισίωναν στην οικογένειά του ( μητέρα, γιαγιά, δύο θείες και μια μικρότερη αδελφή- ο πατέρας του πέθανε όταν ήταν τεσσάρων ετών) θα καταλάβει ότι δεχόταν μεγάλη καταπίεση. 

Επιπλέον είχε να αντιμετωπίσει τον ευπαθή ψυχισμό του και την  κλονισμένη υγεία του.

 Η σχέση του με την Λου δεν έγινε δεκτή από την οικογένειά του και δεχόταν εξ’ αρχής πιέσεις για να διακόψει.

 Μετά την εγκατάλειψη του από την Λου έπεσε σε κατάθλιψη και άφηνε συχνά υπονοούμενα για αυτοκτονία.

Αντί γι αυτό όμως σύντομα επέστρεψε στο συγγραφικό του έργο, δημιουργώντας  τα καλύτερα έργα του.

Ακολούθησε ένας ισχυρός κλονισμός της υγείας του που κατέληξε στο θάνατό του στα πενήντα έξι του χρόνια.

Ο Νίτσε πέθανε ένα χρόνο πριν το θάνατο του Πωλ Ρέε.

 

Ο γάμος με τον Φρίντριχ Καρλ Αντρέας

 Η Λου Σαλομέ παντρεύτηκε μια φορά στη ζωή της και ο γάμος κράτησε σαράντα τρια χρόνια, μέχρι τον θάνατο του ανδρός της.

 Ήταν γάμος καθαρά πλατωνικός στηριζόμενος στην πνευματική τους επικοινωνία.

Ο Φρίντριχ, δεκαπέντε χρόνια μεγαλύτερός της, έδωσε στην Λου όλη την ελευθερία που είχε ανάγκη. 

Δεν την περιόρισε ποτέ σε τίποτα.

Ο ίδιος δεν διέθετε σπουδαία εξωτερική εμφάνιση (κοντός, χοντρός με μαύρα μαλλιά) 

αλλά ήταν διανοούμενος, μελετητής ανατολικών γλωσσών και δίδασκε στο πανεπιστήμιο του Γκέτινγκεν.

    

Με τον άνδρα της Φρίντριχ Αντρέας

Διαρκούντος του γάμου της η Λου είχε συχνή αλληλογραφία με άλλους άντρες διανοούμενους της εποχής, 

δημοσιογράφους, συγγραφείς και μια φλογερή ερωτική σχέση με έναν αυστριακό φυσικό ονόματι  Πινέλες, επτά χρόνια μικρότερό της.

Με τον Πινέλες είχε την πρώτη της σεξουαλική επαφή. Η σχέση αυτή κράτησε λίγο και δεν έβαλε σε κίνδυνο τον γάμο της.

 Στα τριάντα έξι χρόνια της γνωρίζει τον ποιητή Ράινερ Μαρία Ρίλκε, δεκατέσσερα χρόνια μικρότερό της.

Η σχέση της Λου με τον Ράινερ Μαρία Ρίλκε

   Ήταν η σημαντικότερη σχέση της ζωής της.

Τον φιλοξένησε στο σπίτι της στο Γκέτινγκεν. Κάνουν πολλούς περιπάτους στο δάσος κι όπως διηγείται η ίδια:

«…τα μικρά ελάφια μυρίζανε τις τσέπες των παλτών μας καθώς περπατούσαμε ξυπόλητοι…»

 Κατά τη γνώμη της, ο Ρίλκε ήταν ο πιο ολοκληρωμένος έρωτας που ‘χε ποτέ. Ταξίδεψε μαζί του στη Ρωσία όπου επιδίωξαν και γνώρισαν τον συγγραφέα Λέοντα Τολστόι.

Την εμπειρία της από αυτό το ταξίδι την περιγράφει ως εξής:

«Γεγονότα που δεν είχανε τίποτε το παράξενο μας μετέφεραν σ’ ένα μύθο: ένα λιβάδι στο ηλιοβασίλεμα, στην άκρη ενός χωριού, 

ένα γρήγορο άλογο που γύριζε στο παχνί του τη νύχτα ή το πίσω μέρος του Κρεμλίνου 

όπου ακουγόταν ο εκκωφαντικός ήχος της καμπάνας.

Με τον Ρίλκε στην Ρωσία

Όσο περνούσε ο καιρός τόσο ο Ρίλκε εξαρτιόταν περισσότερο από την Λου και τόσο εκείνη ένιωθε πιο έντονα την ανάγκη της ανεξαρτησίας.

Η σχέση τους διήρκεσε τρία χρόνια και τελείωσε την χρονιά που πέθανε ο Πωλ Ρέε.

Ο ποιητής συντετριμμένος της αφιερώνει ένα στίχο: 

                           Σαν έτοιμος στέργω κοντά σου
                           κι ήρεμα χαμογελώ που σφάλλεις.
                           Ξέρω, με τη μοίρα θα τα βάλεις
                           σα θα μείνεις μοναχιά σου.
                           Θα ξαναγυρέψεις πάλι…  
                           των χεριών μου την αγκάλη…

Στη Λου μου

                                     Ράινερ Μαρία Ρίλκε

Τον ίδιο χρόνο ο Ρίλκε παντρεύεται και ζει την υπόλοιπη ζωή του ταξιδεύοντας συνεχώς.

Ένα χρόνο μετά τον χωρισμό της από τον ποιητή Ρίλκε η Λου επιστρέφει στον αυστριακό φυσικό Πινέλες και μένει έγκυος. Η εγκυμοσύνη της όμως δεν έχει αίσιο τέλος και εκείνη αναγκάζεται να συμβιβαστεί με την ιδέα πως δεν θα μπορέσει να ξανακάνει ποτέ παιδί.

Ο Πινέλες της ζητάει να χωρίσει και να τον παντρευτεί. Η Λου αρνείται και η σχέση τους διακόπτεται άδοξα.

Έτσι η Λου παραμένει στο γάμο της με τον Φρίντριχ σε αντίθεση με τον Πινέλες που δεν παντρεύτηκε ποτέ.

Η γνωριμία της με τον Σίγκμουντ Φρόυντ

Σίγκμουντ Φρόιντ- Λου Αντρέας Σαλομέ

Σίγκμουντ Φρόιντ

Το 1911 η Λου είναι πενήντα χρονών. 

Τότε γνωρίζει τον Σίγκμουντ Φρόιντ. Η σχέση της μαζί του είναι καθαρά πνευματική και της ανοίγει άλλους ορίζοντες. 

Ο καθηγητής την μυεί στην ψυχανάλυση γεγονός που την εντυπωσιάζει βαθύτατα σε βαθμό που γίνεται η καλύτερη μαθήτρια του. 

Ρίχνεται με πάθος στην νέα ιδέα και αρχίζει το συγγραφικό της έργο γράφοντας άρθρα και μελέτες πάνω σ’ αυτό το θέμα.

Γίνεται η ίδια ψυχαναλύτρια και εκδίδει βιβλίο με τίτλο «Η σπουδή μου στον Φρόιντ»

Στη συνέχεια αποφασίζει να εργαστεί ως ψυχαναλύτρια στο Γκέτιγκεν, βοηθώντας ανθρώπους της περιοχής και ασθενείς που της εμπιστεύεται ο Φρόιντ.

Ο Φρόιντ και οι ψυχαναλυτικές του θεωρίες την βοήθησαν να αναλύσει και να κωδικοποιήσει, κατά κάποιον τρόπο, τον δικό της άναρχο ψυχισμό.

Η Λου Σαλομέ, είχε την τύχη να ζήσει την ενήλικη ζωή της σε μια εποχή όπου ένα μεγάλο μέρος διανοουμένων της Ευρώπης έθεταν τα θεμέλια του νέου Ευρωπαϊκού Πολιτισμού.

Η προσωπικότητά της επηρέασε βαθιά τους άντρες που συνδέθηκαν μαζί της, μέσα από τον σπινθηροβόλο πνεύμα της, τις βαθυστόχαστες απόψεις της, την θηλυκή ματιά της στα πράγματα. Όλοι ανεξαιρέτως ομολόγησαν με διάφορους τρόπους την επιρροή της αυτή.

Άφησε πλούσιο συγγραφικό έργο τόσο επιστημονικό όσο και λογοτεχνικό που ωστόσο δεν ήταν, το δεύτερο, ιδιαίτερης αξίας.

Πέθανε στα εβδομήντα τέσσερα χρόνια της στην Γερμανία του Ναζισμού.

Αμέσως μετά το θάνατό της η Γκεστάπο εισέβαλε στο σπίτι της και μάζεψε όλα τα γραπτά της. Η συνεργασία της με τον Εβραίο Φρόιντ την είχε στιγματίσει.