"Ο Πάσσαλος" ( l' estaca)
Αυτό το τραγούδι έχει μεγάλη ιστορία. Γράφτηκε από τον Καταλανό 20χρονο Lluis Llach, το 1968.
Ξεκίνησε ως μια κρυφή αλληγορία κατά του φασιστικού καθεστώτος του Φράνκο και κατέληξε να θεωρείται ο πιο πολυτραγουδισμένος ύμνος ελευθερίας σε όλο τον κόσμο.
Οι στίχοι είναι ένας διάλογος ανάμεσα σε έναν νέο και έναν ηλικιωμένο, τον παππού Σιζέτ.
Ο παππούς εξηγεί ότι όλοι μας είμαστε δεμένοι σε έναν πάσσαλο. Αν όμως τραβήξουμε όλοι μαζί, ο ένας απ' τη μια κι ο άλλος απ' την άλλη, ο πάσσαλος θα πέσει και θα ελευθερωθούμε.
Ο Σιζέτ δεν ήταν φανταστικός ήρωας. Ήταν ο Ναρσίς Λιάνσα, ένας ηλικιωμένος κουρέας, ρεπουμπλικάνος και συνδικαλιστής, με τον οποίον ο Llach πήγαινε για ψάρεμα όταν ήταν έφηβος. Οι ιστορίες και οι πολιτικές συζητήσεις άνοιξαν τα μάτια του νεαρού καλλιτέχνη για την σκληρότητα της δικτατορίας του Φράνκο και τον ενέπνευσαν να γράψει τους στίχους και τη μουσική του τραγουδιού.
Στην αρχή οι λογοκριτές το ενέκριναν γιατί δεν κατάλαβαν το αληθινό του νόημα. Όταν όμως κατάλαβαν πως ο πάσσαλος ήταν το ίδιο το καθεστώς, το απαγόρευσαν και εξόρισαν τον καλλιτέχνη.
Σε επόμενες συναυλίες στην Ισπανία επέτρεψαν στον καλλιτέχνη να παίζει μόνον τη μουσική αλλά να μην τραγουδάει τους στίχους.
Όμως ο κόσμος που παρευρισκόταν, σύσσωμος τραγουδούσε τους στίχους χωρίς να μπορεί η αστυνομία να αντιδράσει ή να συλλάβει τον καλλιτέχνη.
Στην Πολωνία το συνδικάτο του Λεχ Βαλέσα το έκανε επίσημο ύμνο του με τίτλο Mury (Οι Τοίχοι).
Στην Τυνησία, την εποχή της Αραβικής Άνοιξης, έγινε σύμβολο της Τυνησιακής Επανάστασης και έριξε τον δικτάτορα Μπεν Άλι.
Στην Λευκορωσία τραγουδήθηκε σε μεγάλες διαδηλώσεις των πολιτών κατά του καθεστώτος Λουκασένκο.
Σήμερα ακούγεται πάλι στις μαζικές διαδηλώσεις των φοιτητών και μαθητών στη Γαλλία, στην Ιταλία και βέβαια στην Ισπανία (στις διαδηλώσεις διαμαρτυρίας για την αντιλαϊκή στεγαστική πολιτική)
Ο Πάσσαλος
Ο παππούς Σιζέτ μου έλεγε
το πρωί, στην πόρτα,
καθώς περιμέναμε τον ήλιο,
και βλέπαμε τα κάρα να περνούν.
Σισέ, δεν βλέπεις τον πάσσαλο;
Εκεί που είμαστε όλοι δεμένοι;
Αν δεν καταφέρουμε να λυθούμε από αυτόν,
δεν θα μπορέσουμε ποτέ να κουνηθούμε!
Αν τραβήξουμε όλοι μαζί, θα πέσει,
και δεν μπορεί να αντέξει για πολύ ακόμα.
Είναι σίγουρο πως θα πέσει.
Θα πέσει, θα πέσει.
Θα έχει σαπίσει πια.
Αν τραβήξω δυνατά από εδώ,
και τραβήξεις δυνατά από εκεί,
είναι σίγουρο πως θα πέσει.
Θα πέσει, θα πέσει,
και θα μπορέσουμε να λυθούμε.
Μα Σιζέτ, έχει περάσει τόσος καιρός.
Τα χέρια μου έχουν πληγωθεί,
και καθώς οι δυνάμεις μου λιγοστεύουν,
εκείνος μοιάζει όλο και πιο πλατύς, όλο και πιο μεγάλος.
Ξέρω σίγουρα πως έχει σαπίσει.
Μα ο πάσσαλος είναι τόσο βαρύς,
που καμιά φορά ξεχνώ τη δύναμή μου.
Τραγούδα μου ξανά το τραγούδι σου!
Αν τραβήξουμε όλοι μαζί, θα πέσει.
Και δεν μπορεί να αντέξει για πολύ ακόμα.
Είναι σίγουρο πως θα πέσει.
Θα πέσει, θα πέσει
Θα έχει σαπίσει πια
Αν τραβήξω δυνατά από εδώ,
και τραβήξεις δυνατά από εκεί,
είναι σίγουρο πως θα πέσει.
Θα πέσει, θα πέσει.
Και θα μπορέσουμε να λυθούμε.
Lluis Llach (Kαταλονία)
Σ.Σ. Kάποιο τεχνικό πρόβλημα του Bloger με εμποδίζει να ανεβάσω το τραγούδι από το YouTube. Αν θέλετε, μπορείτε να το ακούσετε στον παρακάτω σύνδεσμο ή στην λεζάντα της παραπάνω φωτογραφίας.
